De hemel boven Pervomaiskoje (2)

 IMG_9277

De weg naar Stalingrad

Elk huis in dit dorp heeft een eigen verhaal. Het zijn er niet veel meer. Toen Kleinzoon hier opgroeide, telde Pervomaiskoje nog ruim 3000 inwoners; zeven jaar na zijn vertrek naar Moskou zijn het er nog maar 1200. Rond het huis van de buurvrouw geven tientallen ganzen tekenen van leven; als we de onverharde straat uitlopen is alleen het laatste huis nog bewoond. Er scharrelen wat kippen rond. Was wappert aan de lijn. En dan ineens staan we in het eindeloze Niets. Het dorre gras van de steppe knerpt onder mijn slippers. Een stevige wind geeft kortstondige verkoeling in de drukkende warmte. Er grazen wat koeien en verderop komt een kudde schapen voorbij. De Tsjetsjeense hoedster spreekt haar bezit toe in een taal die wij niet verstaan.

IMG_9067

Kleinzoon was 11 toen zijn ouders naar Moskou vertrokken om te werken en hem in het dorp achterlieten. Zijn Opa en Oma weliswaar drie straten verderop, maar drie jaar lang woonde hij er alleen, in zijn eigen huis. Op het grote veld zocht hij naar metalen en ijzer en verkocht het voor tien roebel per kilo. Soms haalde hij wel duizend roebel op. Een goudmijn. Ook Opa en Oma hebben het hier niet slecht met hun pensioen van 500 euro per maand. Opa werkte dan ook 50 jaar, het grootste deel van zijn leven op de kolchoz. Maar er is geen kolchoz meer, geen industrie, geen werk. Het dorp loopt leeg. Er zijn nog twee kleine winkeltjes, waar je lauwe cola en tandpasta kunt kopen. Een verloederd gebouw toont sporen van wat ooit een café was. En als we op een avond naar de dorpsdisco willen, staan we voor een dichte deur.

IMG_9126

De omheining van het huis van de Veteraan staat vers in de verf. Kinderen uit het dorp doen klusjes bij hem en boodschappen, houden de tuin en de staat van het huis bij. Tekenen van dank van voorbijgaande generaties, voor de verdiensten voor volk en Moederland. In het dorp woont nog een veteraan, maar inmiddels weet iedereen dat dat een leugen is. Een fascist was het, die de Duitsers op weg naar Stalingrad vergezelde. Na de vernietiging door het Rode Leger wilde hij terugkeren naar Pervomaiskoje. Hij verbrandde alle documenten van zijn broer, die als verzetsheld de oorlog niet overleefd had, en keerde als zijn broer terug naar het dorp. Daar wachtte een woning op hem, een extra toelage van de regering en de helpende handen van zijn dorpsgenoten. Toen de leugen uitkwam, werd zijn hek niet meer geverfd.

IMG_9101

Als een verwoestende storm trokken de Duitsers door Pervomaiskoje op weg naar Stalingrad. Baboesjka Rosa overleefde haar hele familie, in het huis aan de rand van het veld. Het pand kun je kopen voor 700 euro, maar Baboesjka Rosa leeft nog, onverbiddelijk, en zal er tot haar laatste adem blijven. Andere woningen zijn vervallen. In een van die huizen denderende op een avond een Duitse soldaat binnen. Murw geslagen door de strijd opende hij geen vuur, maar huilde uit bij de vrouw des huizes. Hij miste zijn eigen vrouw en zijn kinderen en het aanschouwen van dit Russische gezin bracht de ommekeer. Enkele dagen kwam hij er tot adem, verscholen in het dorp, tot hij alsnog een waas voor zijn ogen kreeg. Hij richtte zijn geweer op dorpsbewoners en schoot, lukraak. De volgende dag werd de Duitse soldaat gevonden, de foto van zijn gezin met een mes door zijn hart gestoken.

IMG_9133

Nu is de weg naar Wolgograd (het toenmalige Stalingrad) opnieuw beducht. Kleinzoon vertrok naar Moskou, maar zijn vrienden uit het dorp bleven in zuidelijker contreien. Hen wacht de dienstplicht. Een van hen vond de dood al na twee maanden, ergens tijdens een gevecht op de Kaukasus. De andere jongens angstig, maar opgelucht dat ze studeren en daardoor niet naar het front hoeven. Tot enkele maanden geleden, toen ze op een dinsdagmiddag uit de collegebanken getrokken werden. Zonder afscheid te nemen moesten ze mee, naar de grens met Oekraïne. Geen keuze, geen wil. Kleinzoon kocht zijn dienstplicht af, maar waagt zich niet langer op de weg naar Wolgograd. In tijden van oorlog telt zelfs zijn reçu niet meer mee.

IMG_9149

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s